علاوه بر ساختمان هایی که از ابتدا به عنوان مسجد در استانبول پی ریزی شده اند ، مساجد دیگری نیز وجود دارند که ابتدا کلیسا بوده و بعد پیروزی مسلمانان ، کارایی آن ها به مسجد تغییر کرده است .


کلیساهای تاریخی مهم از جهت سبک معماری ، که دارای ارزش توریستی هستند ، به شرح ذیل می باشند :

کلیسای کورا (Chora Church) :

کلیسای کورا متعلق به قرن 5 میلادی ( دوره بیزانس ) است  ، این بنا در قرن 16 میلادی ( در دوره عثمانی ) به مسجد تبدیل شد و اکنون با ظاهر تاریخی خود به عنوان موزه پذیرای گردشگران و توریست ها است .

تزئینات درون کلیسا کورا که شامل نقاشی های پیوسته اززندگی بزرگان آن دوره و کاشی کاری های دوره بیزانسی است از جمله زیبایی های این موزه تاریخی به حساب می آیند .

کلیسای کورا به سه بخش تقسیم شده است :

سالن ورودی

بدنه اصلی ساختمان

یک کلیسا

تمامی بخش ها با معماری حیرت انگیزی به یکدیگر راه دارند ، همچنین وقایع تاریخی نقش بسته بر دیوارها و سقف این بنا در قسمت های مختلف ، که مانند فیلم زنده در حال اجرا ، سبک زندگی و رویدادهای تاریخی را نقل می کنند و یا مفاهیمی ماننده رستاخیز ، بازگشت مسیح و... را منتقل می سازند ، دارای شکوه خاصی است .

علاوه بر بازدید از کلیسای کورا ، می توانید به یک عمارت عثمانی در بخش جنوبی کلیسا ، که غذاهای عثمانی طبخ کرده و با نرخی مناسب در اختیار گردشگران قرار می دهد سری بزنید .

بازدید از این کلیسای زیبا و موزه تاریخی ، همه روزه بغیر از چهارشنبه ها از ساعت 9 صبح تا 19 بعد از ظهر امکان پذیر است .

کلیسای پاما کاریستوس ( مسجد فتحیه ) :

کلیساهای استانبول دارای نام های متعددی قبل و بعد از بازسازی های خود در دوران مختلف هستند . کلیسای پاما کاریستوس ( تئوتوکوز پاما کاریستوس ) نیز که امروزه بخش اصلی آن به عنوان مسجد فتحیه مشغول به کار است ، از این قائده مستثنی نمی باشد .

بخش دیگر ساختمان که به عنوان موزه استفاده می شود ، با سبک پارکلیشن شناخته شده و بعد از ایاصوفیه و کلیسای کورا ، سومین بنا دارای بیشترین تعداد کاشی کاری مربوط به دوران بیزانسی است .

در این کلیسا نیز می توانید شاهد نقاشی های متعددی از حواریون ، نماهایی از آداب مذهب مسحیت ( مانند غسل تعمید ) و... را مشاهده کنید .

زمان بازدید از این کلیسا که اکنون به دو بخش مسجد و موزه تبدیل شده است ، همه روزه بغیر از چهارشنبه ها از ساعت 9 تا 17 می باشد .

کلیسایPantakrator( مسجد ملّا زیرک ) :

این کلیسا که کلیسای معبد هم شناخته می شود ، از سه بخش که در بازه های مختلف زمانی ساخته شده اند ، تشکیل شده است :

یک کلیسای بزرگ ( که وقف حضرت عیسی شده است ) ،  یک کلیسای کوچک برای مراسم تدفین و یک کلیسای دیگر که بعدها به این مجموعه اضافه گردیده است .

با تبدیل شدن کلیسا به مسجد ، بخش های مختلف آن نیز تغییر کارایی داده و یک بخش به مدرسه ای به نام ملّا زیرک ( دانشمند آن عصر ) تبدیل شد .

هنر امپراتوری قرن 12 ، چیزی است که در این بنا به رخ کشیده می شود .

کلیسای ایا ایرنه (Hagia Irene) :

نام دیگر این کلیسا ( حاجیا ایرنه ) است .

استفاده ای که امروزه از این کلیسای قدیمی می شود ، موزه و برگزاری موسیقی کلاسیک همچنین فستیوال بین المللی است .

از آنجایی که این کلیسا در کاخ توپقاپی بنا شده است ، برای بازدید از آن می توانید همه روزهای هفته بجز سه شنبه ها ، در بین ساعات 9 تا 16:45 ( در زمستان ) و 9 تا 18 ( در تابستان ) ورودی کاخ توپقاپی را تهیه فرمایید .

کلیسای معبد (Pantepoptes) :

این کلیسا با معماری چشمگیر متعلق به قرن دوم است که بعدها به مسجد عمارت قدیم تبدیل شد .

استانبول از سال 330 میلادی بازسازی شد و از آن پس قلمرو حکومت های مختلفی گردید ، بدیهی است که شمار کلیساهای ساخته شده در این شهر از کنترل خارج شود .

ولیکن موارد فوق ، کلیساهایی بودند که دارای ارزش تاریخی و فرهنگی فراوان بوده و در طول زمان به مسجد تغییر کرده و نهایتا موزه یا... شده اند .