یکی از موزه های ارزشمند و مشهور مشهد ( در میان موزه های جهان اسلام ) ، موزه آستان قدس رضوی می باشد که با مساحتی زیاد و تنوعی بینظیر ، هرساله پذیرای زائران و مسافران داخلی و خارجی از اقصی نقاط دنیاست .


این موزه در کلان شهر مشهد و در صحن امام خمینی حرم مطهر امام رضا علیه السلام قرار دارد و مستند ترین مجموعه ای است که می تواند عنوان یک موزه کامل را به خود اختصاص دهد .

موزه آستان قدس ، با بنایی شامل 3 طبقه زیر زمین ، همکف و طبقه اول بهمراه 3 طبقه فوقانی ، پس از آخرین تغییرات در سال 78 ه.ش افتتاح شد .

زیرزمین این موزه زیبا ، شامل سالن تمبر ، قالی ، مخزن موزه و قلعه کتاب است و طبقه همکف دارای سالن آثار هنری شامل تابلوها و مبلمان ، گلدان و قلمدان هاست و در همین طبقه ، سالن ویژه مطالعه برادران و خواهران نیز موجود است .

موزه دارای تنوع موضوعی است اما به هنگام ساماندهی ، سالن‌ های مجزا برای آثار همسان و هماهنگ پیش بینی شده ، به گونه‌ ای که می ‌توان موزه ملک را جزء موزه‌ های موضوعی نیز طبقه بندی نمود .

 

مجموعه موزه‌های آستان قدس رضوی متشکل از 12 گنجینه است ، که این گنجینه ها عبارتند از :

گنجینه قرآن و نفایس : اهمیت این گنجینه به صحف و قرآن های نفیس آن از جمله قرآن‌ های منسوب به امام علی (ع) ، امام حسن (ع) ، امـام حسین (ع) ، امـام سجاد (ع) و امـام رضا (ع) می‌ باشد .

گنجینه تخصصی فرش : که شامل 37 تخته قالی و قالیچه است و از میان نفیس ‌ترین فرش ‌های موجود در آستان قدس رضوی انتخاب شده است ؛ بافت ظریف و لطیف ، طرح ‌ها و نقش مایه‌ های بدیع و رنگ‌ های موزون قالی‌ های این گنجینه بسیار چشمگیر است .

گنجینه هدایای مقام معظم رهبری : طبقه همکف ساختمان موزه قرآن به مساحت 400 متر مربع فضای نمایشی از سال 1373 به محل نمایش هدایای مقام معظم رهبری اختصاص یافته است .

گنجینه تاریخ مشهد : آثار این بخش گذشته از امتیاز هنری و تاریخی به علت ذکر تاریخ و نام سازنده و محل ساخت از اهمیت خاصی برخوردار است . اغلب این آثار که توسط زائران امام رضا (ع) اهدا شده را می ‌توان در دو بخش تقسیم نمود ؛ ابزار و ادواتی که در حرم مطهر کاربرد داشته نظیر ابریق ، گلگیر شمع ، قفل ها و آثار مربوط به بنای حرم مطهر ، همچون ضریح قدیمی ، محراب‌ها ، کاشیها

گنجینه سکه و مدال : یکی از گنجینه‌ های نفیس آستان قدس رضوی ، مجموعه سکه ‌ها و مدال ‌های آن است که در حال حاضر برحسب ظرفیت مکان از بین صدها سکه و مدال خزانه آستان قدس رضوی ، تعداد 407 سکه از دوره‌ های سلوکی ، اشکانی ، ساسانی ، خلفای اموی ، سامانی ، آل بویه ، خلفای عباسی ، غزنوی ، سلجوقی و صفویه بهمراه 99 عدد مدال به نمایش گذاشته شده است .

گنجینه ظروف : در این گنجینه بیش از 150 عدد ظرف از دوره‌ های مختلف تاریخی به نمایش درآمده است .

گنجینه تمبر و اسکناس : در این موزه از 180 کشور جهان ، حدود 50 هزار قطعه تمبر ، برحسب ترتیب زمانی و دوره‌ های تاریخی در دو بخش در معرض نمایش قرار گرفته است .

گنجینه سلاح ‌های گرم و سرد : در این گنجینه ابزار و ادوات رزمی تاریخی در معرض نمایش است .

گنجینه ابزار نجوم و ساعت : در این مجموعه انواع اسطرلاب ، تلسکوپ‌ های شکستی و انعکاسی ، کره‌ های جغرافیایی ، قطب‌ نما ، سمت‌ یاب ‌ها و ساعت ‌های دیواری ، پاندولی ، رومیزی به نمایش گذاشته شده است که از آن جمله آنها می ‌توان : از ساعت آفتابی با صفحه سنگی و اعداد رومی ساخته شده در سال 1733 میلادی نام برد .

گنجینه صدف و حلزون‌ های دریایی : این مجموعه 1300 قطعه صدف و حلزون ، عجایبی از شگفتی‌ های خلقت آفریدگار را در برابر تماشاگر به نمایش می‌ گذارد .

گنجینه هنر نقاشی : در این موزه آثار هنرمندان برجسته ایرانی و خارجی به نمایش گذاشته شده است که از آن جمله می ‌توان به آثار پنجمین روز آفرینش ، عصر عاشورا ، یتیم نوازی حضرت علی (ع) و اولین پیام از استاد فرشچیان ، منظره شهر و اثر ویلیام جیمز اشاره نمود .

این موزه زیبا ، توسط مرحوم حاج حسین ملک ، در سال 1316 هجری شمسی ، وقف آستان قدس رضوی شد که البته از آن دوران تا امروز ، تغییرات بسیار زیادی نموده است