خربس ، نام غاری می باشد که در جزیره زیبای قشم ( واقع در استان هرمزگان ) است ، این غار استثنائی ، گذشته ای کهن دارد که به همین خاطر ، میتواند یکی از مقاصد گردشگری داخلی نیز محسوب شود .


غار خربس یکی از جاذبه ‌های گردشگری جزیره قشم ( در 15 کیلومتری این جزیره ) و از نقاط دیدنی استان هرمزگان ، واقع در جنوب ایران است .

روستاى بزرگ خوربيز يا خربس ( خربز ) ، اکنون کاملا ويران شده و جز کلاته گورستان و برکه ‌اى از آن باقى نمانده است .

 

اين روستا حداقل تا زمان ساسانيان ( 1400 سال قبل ) مکانى آباد و محل تردد سياحان و کشتى ‌بانان بوده .

نام خربس ، خود واژه ‌اى است که در زبان پهلوى می توان از آن نشانه هایی را جست ؛ در دل بلندی های روستای قدیمی خربس ، شواهدی از معماری صخره ‌ای مشاهده می شود که به عقیده برخی از کارشناسان ، پرستشگاه آناهیتا " خدای آب " بوده ‌است ؛ قدمت این اثر به دوره مادها می رسد .

غارهاى خربس از لحاظ شکل و ساختار چه بیرونی و چه درونی با زمان های قدیم هیچ تفاوتی پیدا نکرده است .

نمای شب از محوطه بیرونی غار خربس

 

درون غار خربس با مجموعه دهليزها ، تالارها ، اتاق ‌هاى متعدد به ابعاد 5/5 ×4 متر ، چشمه‌ ها و روزنه ‌هاى گوناگونى که رو به شمال و جنوب دارد ، گویای شواهدی هستند که سال ها پیش افرادی در این منطقه سکونت داشتند .

به مرور زمان و به منظور کاربرد هاى گوناگون ، انسان ها شکل و سيماى اين غارها و ديواره‌ هاى آنها را دگرگون ساخته اند و مناسب نيازهاى خود درآورده اند .

ساختار اسرارآميز غارهاى خربس و قرار گرفتن آن بر بلندای کوه ، اين عقيده را دامن زده که اينجا در روزگار مادها ، نيايشگاهی براى ستودن الهه ميترا بوده است .

غارهاى خربس را از لحاظ ظاهری و ساختاری به دخمه ‌هاى آذربايجان ، کردستان ، لرستان ، بوشهر، اهواز و شوشتر تشبیه مى ‌کنند .

تعدادی دیگر از مردم غارهای خربس را استودان " جاى نگهدارى استخوان‌ هاى مردگان پس از مرگ ، در آيين زرتشت " مى ‌دانند و عده ای دیگرحدسى قريب به يقين دارند ؛ اين است که اين حفره‌ هاى دست کنده در دل صخره‌ ها اگر استودان " استخوان ‌دان " دوره‌هاى پيش از اسلام نباشد ، به ‌طور حتم ، جان پناهی برای مردم بی دفاع زمان قدیم در مقابل حمله ی دزدان دریایی و ایلغار می باشد که به دست مردم ، برای دفاع و مقابله با دشمن کنده شده است .

تمامی حفره های این غار توسط راهرو هایی به هم راه دارد اما مسیر منتهی تمام این راهرو ها سالن اجتماع یا به عبارتی تالار مرکزی می باشد ، که مردم برای صحبت در آن جمع می شدند ؛  در ضمن در پایین دهانه غار برکه هایی برای جمع کردن آب باران وجود دارد که در مواقع مورد نیاز مردم از آن ها برای رفع تشنگی استفاده می کردند .

این غار در حال حاضر محل زندگی یکی از نادرترین گونه های عقاب در جهان می باشد که در ارتفاعات صخره ای لانه دارد ؛ همچنین نوعی خفاش به نام خفاش دم موشی در حفره های زیرین غار های خربس زندگی می کند ، اینگونه از خفاش ها هم بسیار نادر هستند و هم به گفته کارشناسان ، نسل آن ها در حال انقراض می باشد .

به گفته یکی از مسئولین اداره ی میراث فرهنگی جزیره ی قشم ، غار خربس به عنوان نمادی باستانی از زمان دو حکومت اشکانیان و ساسانیان در جزیره زیبای قشم می باشد .