مسجد جامع عباسی ( مسجد امام اصفهان ) ، یکی از مساجد قدیمی میدان نقش جهان می باشد که قدمتی طولانی و مربوط به دوران صفویه دارد و سبک معماری اش ، به شیوه اصفهانی می باشد .


ساخت مسجد قدیمی امام اصفهان ( به معماری استاد علی اکبر اصفهانی ) که در ضلع جنوبی میدان نقش جهان قرار دارد در سنه ۱۰۲۰ هجری به فرمان شاه‏ عباس اول شروع شد و تزئینات آن در دوره جانشینان وی به اتمام رسید . 

ارتفاع گنبد عظیم مسجد امام 52 متر و ارتفاع مناره‏ های داخل آن ۴۸ متر و ارتفاع مناره‌ های سردر آن در میدان نقش جهان ۴۲ متر است .

انعکاس صوت در مرکز گنبد بزرگ این مسجد ، یکی از بخش های جالب توجه این مکان توریستی-تفریحی می باشد ، بعلاوه اینکه قطعات بزرگ سنگهای مرمر یکپارچه و سنگاب‌ های نفیس هم ، از دیگر دیدنی های جذاب این مجموعه محسوب می گردد .

مسجد امام اصفهان دارای 2 شبستان قرینه در اضلاع شرقی و غربی صحن می باشد که شبستان شرقی آن ، بزرگتر اما ساده و بی ‌تزیین است ولی شبستان غربی ، بالعکس شبستان دیگر ، کوچکتر است اما تزییناتی با کاشی های خشت هفت رنگ دارد و محراب آن نیز از زیباترین محراب های مساجد اصفهان است .

در 2 زاویه جنوب غربی و جنوب شرقی دو مدرسه به طور قرینه قرار دارد که مدرسه زاویه جنوب شرقی را مدرسه ناصری و مدرسه زاویه جنوب غربی را سلیمانیه می ‌نامند .

نمای حیاط به دالان‌ها ، طاقچه ‌ها ، توده‌ های مقرنس ‌های روشن و نوارهای درازی از کتیبه‌ های سفید درخشان آراسته است و سراسر آن از کاشی ‌های معرق الوان پوشیده شده است .

در مدرسه جنوب غربی مسجد ، قطعه سنگ ساده ‌ای به شکل شاخص در محل معینی تعبیه شده است که ظهر حقیقی اصفهان را در چهار فصل سال نشان می‌ دهد که محاسبه آن توسط ریاضیدان معروف ( شیخ بهائی ) صورت پذیرفته است .

کتیبه‏ های این مسجد شاهکار خوشنویسان معروف عهد صفویه مانند علیرضا عباسی و عبدالباقی تبریزی و محمد رضا امامی است .

سنگاب‌ های مسجد امام در مجموع 7 عدد می باشد که در ادامه به آنها اشاره می کنیم :

۱- سنگاب درب ورودی : این سنگاب بر روی پایه‌ ای 8 ضلعی در برابر در ورودی مسجد قرار دارد و از سنگ یشم ساخته ‌شده ‌است که بر سطح خارجی آن ، با فاصله ‌ای از لبه ، نقش های برجسته گل و بته کنده ‌کاری شده ‌است .

۲- سنگاب چهلستون غربی : این سنگاب هم از سنگ یشم ساخته ‌شده و بر پایه ‌ای 8 ضلعی در میان دو مربع سنگی پاشویه ‌دار قرار گرفته ‌است که علاوه بر نقش ‌های گل و بته در سطح خارجی سنگاب ، در اطراف لبه آن اشعاری به خط نستعلیق بصورت برجسته کنده‌ کاری شده ‌است .

۳- سنگاب چهلستون شرقی : این سنگاب به دلیل اینکه از جنس سنگ آهک است ، دارای نقش و رگه‌ های طبیعی می باشد و پایه آن 8 گوش بوده و مابین 2 پاشویه چهارگوش محصور شده است .

۴- سنگاب گنبد غربی : این سنگاب از جنس سنگ مرمر است و پایه ‌ای 4 گوش دارد که در میان دو پاشویه قرار گرفته ‌است . ( متأسفانه به علت نرم بودن جنس سنگ مرمر ، مردم در طول زمان ، یادگاری هایی بر روی این سنگاب نوشته ‌اند )

۵- سنگاب گنبد شرقی : که قرینه سنگاب گنبد غربی است و از جنس سنگ مرمر بوده و به لحاظ شکل و خصوصیات ، دقیقا شبیه به گنبد غربی است .

۶- در دالان مشرف به حیاط در گوشه جنوب غربی مسجد امام نیز ، سنگابی وجود دارد که این جملات بر روی آن حک شده‌ اند : " وقف حضرت امام حسین کرد این حوض را ، هرکه طمع کند به لعنت خدا گرفتار شود . سنه ۱۹۰۱" ، البته لازم به ذکر است که احتمالا سنگتراش ، تاریخ را اشتباه حکاکی کرده است و تاریخ درست به احتمال زیاد ، سال ۱۰۹۱ ه.ق است که برابر با سال ۱۰۵۹ هجری خورشیدی و مصادف با حکومت شاه سلیمان خواهد بود .

۷- در انتهای شرقی مدخل اصلی این مسجد هم ، سنگاب دیگری قرار دارد که شبیه به سنگاب دالان جنوب غربی است و دارای چند نقش ساده و ناقص بر بدنه و برجستگی جای کاسه آب است ، این سنگاب بر روی پایه گردی قرار دارد .

این اثر در تاریخ پانزدهم تیرماه سال 1310 به ‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .